‘Als misdrijf geboren’, de autobiografie van de Amerikaanse komiek Trevor Noah.

Auteur: Thiandi Grooff in In de Stad/Opinie


Als misdrijf geboren’, BLOK-ker Thiandi over het nieuwe boek van de Amerikaanse komiek Trevor Noah, over hoe hij opgroeide in de Zuid Afrikaanse apartheid. 

De titel slaat op het feit dat Trevor Noah in 1984 geboren is als kind van een blanke Zwitserse vader en een zwarte Xhosa moeder in het Zuid Afrika ten tijde van de apartheid. Dat is op dat moment ten strengste verboden. Zijn moeder moet hem dan ook verborgen houden. Hij mag niet buitenspelen in de township als zijn alleenstaande moeder werkt en zijn oma oppast. Als hij opgemerkt zou worden, dan zouden ze hem kunnen afpakken van zijn moeder en haar 5 jaar in de gevangenis zetten.
Pas als Trevor bijna 6 jaar is, wordt Nelson Mandela vrijgelaten en verandert ieders leven. Dan kan hij naar school en wordt als wildebras van verschillende scholen weggestuurd. Overal blijft hij een vreemde eend in de bijt, die onderhand heel veel talen spreekt en zich als een soort kameleon gedraagt. Hij kan met elke groep meepraten in hun eigen taal en merkt zo de vooroordelen van iedereen op. Als hij in de gevangenis terecht komt, moet hij een belangrijke keuze maken. Bij welke groep gevangenen sluit hij zich aan om het veiligste te zijn? Bij de zwarten? Bij de kleurlingen? Bij de blanken?
Als hij het geluk heeft een CD-brander te krijgen zet hij een handeltje op in muziek en krijgt hij status. In het boek beschrijft hij niet alleen een aantal episodes uit zijn jeugd op een humoristisch manier, maar geeft hij daarnaast goede analyses van de samenleving tijdens de apartheid en na de vrijlating van Mandela. Zijn boek beschrijft ook het zoeken naar zijn identiteit; welke identiteiten worden hem toegeschreven en welke identiteit eigent hij zich uiteindelijk toe?
Ik werd het meest gegrepen door zijn verhalen over zijn moeder, hoe zij van alles verzon en deed om hem te laten geloven in zijn eigen kracht en slimheid. Ze nam hem mee naar plaatsen buiten de townships zodat hij zou weten hoe het leven daarbuiten was, ondanks dat iedereen haar verzekerde dat hij de township nooit zou kunnen ontvluchten. Ze sleurde hem elke zondag mee naar drie verschillende kerken, wit, zwart en gemengd, zodat hij zich overal thuis zou voelen. Ze accepteerde de situatie niet zoals die was, maar overtrad regels die ze niet juist vond. Dat vind ik inspirerend, want ook onze wetten zijn niet altijd juist voor iedereen. Zoals dat scholen kinderen mogen weigeren, of dat vluchtelingen weggestuurd worden. Trevor is ook het product van een ‘onmogelijke’ hoop op een betere wereld. Hij is het levende bewijs dat je hoop moet behouden in een soms schier hopeloze situatie.
Dit humoristische boek moet iedereen lezen met belangstelling voor een insiders-verhaal over Zuid Afrika net voor en net na de afschaffing van de apartheid, en over een jongen die in die turbulentie op zoek gaat naar zijn identiteit als jonge wit-zwarte Zuid-Afrikaan.